Βάβδος: Το γραφικό ορεινό χωριό στη Χαλκιδική που βρίσκεται στην… αγκαλιά της φύσης (ΦΩΤΟ)

Άφιέρωμα Βάβδος Χαλκιδική χωριά ορεινό χωριό Θένια Μυλωθρίδου

Παραδοσιακά σπίτια, πλακόστρωτα σοκάκια και μοναδική θέα

Χτισμένος αμφιθεατρικά στην οροσειρά του Χολομώντα, σε υψόμετρο 800 και πλέον μέτρων, ατενίζει από ψηλά το κεντρικό τμήμα της Χερσονήσου της Χαλκιδικής.

Σαν αετοφωλιά… σκαρφαλωμένος σε μία πλαγιά, ο Βάβδος (ή η Βάβδος κατά πολλούς) κερδίζει τους επισκέπτες του με το πανέμορφο φυσικό του τοπίο, την απαράμιλλη θέα του και τα γραφικά στενά του.

Βάβδος πλατάνι ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά δήμος Πολυγύρου πλατεία

Βρίσκεται λίγο μετά τη Γαλάτιστα και ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Ανθεμούντα και το Δήμο Πολυγύρου, ενώ υπήρξε ένα από τα 12 Μαντεμοχώρια της Χαλκιδικής.

Βάβδος πλατάνι ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά δήμος Πολυγύρου πλατεία

Συγκαταλέγεται στα ορεινά χωριά της Χερσονήσου με υψηλότερη κορυφή τον «Προφήτη Ηλία», σε υψόμετρο 1.050μ., όπου βρίσκεται και το ομώνυμο εκκλησάκι, με μοναδική θέα στον κάμπο «(τα) Κεραμαριά» και τις ακτές της Χαλκιδικής.

Βάβδος ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά σπίτια πλακόστρωτο σοκάκια

Τα σπίτια του, χτισμένα αμφιθεατρικά «στέκουν» πάνω στην πλαγιά, με πολλά εξ αυτών να είναι παλιά και παραδοσιακά ενώ το όμορφο σκηνικό συμπληρώνεται από τα πλακόστρωτα σοκάκια και τα καλντερίμια του.

Βάβδος ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά βρύση

Από τα πιο όμορφα σημεία του Βάβδου, είναι η μεγάλη κεντρική πλατεία του με τα ψηλά πλατάνια. Σκεφθείτε το καλοκαίρι να απολαμβάνετε τη δροσιά και το καφεδάκι σας κάτω απ’ αυτά.

Βάβδος πλατάνι ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά δήμος Πολυγύρου πλατεία

Μεταξύ αυτών θα ξεχωρίσετε τον τεράστιο πλάτανο, ο οποίος συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους και στους παλαιότερους του νομού. Πρόκειται για το σήμα κατατεθέν του χωριού, καθώς έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο μνημείο της φύσης από το 1976.

Βάβδος ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά δήμος Πολυγύρου πλατεία εκκλησία

Αν ανεβείτε τα σκαλάκια που θα βρείτε μπροστά σας, θα συναντήσετε στο τέλος τους την εκκλησία του χωριού, τον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου με χρονολογία κατασκευής το 1811.

Δείτε επίσης: Αγία Αναστασία η Φαρμακολύτρια: Η παλιά και επιβλητική Μονή με την ένδοξη ιστορία μία ανάσα από τη Θεσσαλονίκη (ΦΩΤΟ)

Βάβδος ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά δήμος Πολυγύρου πλατεία εκκλησία

Είναι κτισμένος με εξαιρετική πέτρα, όπως και το επιβλητικό καμπαναριό του ενώ μέσα σ’ αυτήν, στο Ιερό Βήμα έχει τοποθετηθεί ένας μαρμάρινος άμβωνας που χρονολογείται από τον 5ο αιώνα. Πάνω του φέρει ανάγλυφες παραστάσεις και πιθανότατα μεταφέρθηκε εκεί από μια παλαιότερη χριστιανική βασιλική.

Βάβδος ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά σπίτια πλακόστρωτο σοκάκια

Από την πλατεία μπορείτε να κατηφορίσετε στα γραφικά πετρόκτιστα στενά του και να περιηγηθείτε στις γειτονιές του χωριού.

Βάβδος ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά σπίτι Ν. Γερμανού

Θα συναντήσετε το σπίτι όπου γεννήθηκε ο Νικόλαος Γερμανός, καθηγητής, βουλευτής και ιδρυτής της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης.

Βάβδος ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά σπίτι Ν. Γερμανού

Από το Βάβδο είχαν καταγωγή επίσης ο Ξενοφών Παιονίδης, Αρχιτέκτων (1863-1933), ο λογοτέχνης Γιώργος Δέλλιος (1897-1980), ο συγγραφέας Ζάχος Σαμολαδάς (1915-1995), ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Δημήτριος και άλλοι.

Βάβδος ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά δήμος Πολυγύρου

Λίγο πιο κάτω, θα δείτε τη «Φιλόκλειο Σχολή», το μονοθέσιο δηλαδή δημοτικό σχολείο και νηπιαγωγείο, το οποίο πήρε το όνομά του του χρηματοδότη ευεργέτη Φιλοκλή Γεωργιάδη.

Βάβδος ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά σχολή

Στο κτίριο του νηπιαγωγείου μάλιστα λειτουργεί και λαογραφικό μουσείο με εκθέματα από την καθημερινή ζωή των κατοίκων του χωριού του προηγούμενου, ακόμη, αιώνα.

Βάβδος ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά δήμος Πολυγύρου πλατεία εκκλησία

Δίπλα του βρίσκεται ο Ιερός Ναός της Αγίας Παρασκευής του 1850.

Βάβδος ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά δήμος Πολυγύρου Πολιτιστικό Κέντρο

Αν βρεθείτε στο χωριό μην παραλείψετε να ανηφορίσετε στο βουνό και να επισκεφθείτε και το ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία που βρίσκεται στην κορυφή του. Από εκεί θα απολαύσετε τη μαγευτική θέα, με το μάτι σας να φτάνει μέχρι τις ακτές της Χαλκιδικής.

Βάβδος ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά δήμος Πολυγύρου ξωκλήσι

Βάβδος: Από που πήρε το όνομά του και λίγα λόγια για την ιστορία του

Η ονομασία του χωριού οφείλεται πιθανότατα στον Ρωμαίο χιλίαρχο Βάβδο. Λέγεται πως εγκαταστάθηκε στην περιοχή στα μέσα του 3ου αιώνα μ.Χ. θέλοντας να εκμεταλλευτεί την κορυφή του βουνού για να έχει ευρύτατο ορίζοντα και να ελέγχει τον κόλπο του Θερμαϊκού και τη γύρω περιοχή προφυλάσσοντάς την από τους πειρατές. Με τον καιρό κτίσθηκαν σπίτια για τις ανάγκες του στρατού και δημιουργήθηκε ο οικισμός.

Διαβάστε επίσης
Χαλκιδική: Ανησυχεί η έλλειψη εργατών για τη συγκομιδή της πράσινης ελιάς

Βάβδος ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά σπίτια πλακόστρωτο σοκάκια

Υπάρχει όμως και μία δεύτερη εκδοχή για το όνομά του, που βασίζεται σε προφορική παράδοση και μιλάει για έναν απαγορευμένο έρωτα στα χρόνια του Βυζαντίου. Τότε που ένας πρίγκηπας, ο Βάβδος, ερωτεύτηκε μία πριγκίπισσα, την Αυγούστα και για να τους χωρίσουν εκείνη την έκλεισαν σε μοναστήρι και τον πρίγκιπα τον εξόρισαν στο Βάβδο, εξ ου και το όνομα του χωριού.

Βάβδος ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά σπίτια πλακόστρωτο σοκάκια

Οι πρώτες γραπτές αναφορές για το χωριό ανάγονται στο έτος 1321 -σε έγγραφο της Ι.Μ. Μεγίστης Λαύρας- που αναφέρουν την οριοθέτηση κτημάτων της περιοχής με τον Λαυρινό περιορισμό και στα αγιορείτικα χειρόγραφα αναφέρεται το χωριό Βάβδος που ανήκε στο μοναστήρι του Τιμίου Προδρόμου και μαζί με την Καρκάρα και την Γαλάτιστα κατείχε μεταλλοφόρο βουνό από την Κρήνη μέχρι το ρέμα Βατόνια.

Βάβδος πλατάνι ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά δήμος Πολυγύρου πλατεία

Οι κάτοικοι του Βάβδου είναι κάτοικοι της Χαλκιδικής, αλλά κατά τα γραφόμενα του ιστορικού Σφενδόνη κατά το 1821 λόγω των σφαγών από τους Τούρκους και του Αλή Πασά πολλοί από άλλα μέρη (Αγραφα, κ.α.) μετοίκησαν στο Βάβδο.

Βάβδος ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά δήμος Πολυγύρου Πολιτιστικό Κέντρο

Ο Βάβδος ανήκε στα Μαντεμοχώρια της Χαλκιδικής, δηλαδή στα χωριά των οποίων οι κάτοικοι ασχολούνταν με την εξόρυξη ασημιού και μολύβδου από το Στρατωνικό Ορος για λογαριασμό του σουλτάνου. Ετσι, έχαιραν κάποιων ειδικών προνομίων και μιας σχετικής αυτοδιοίκησης, όπου λειτουργούσε μια ομοσπονδία την οποία διοικούσαν δώδεκα βεκίληδες ως εκπρόσωποι των Μαντεμοχωρίων και ο Τούρκος αγάς απλώς επέβλεπε.

Βάβδος πλατάνι ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά δήμος Πολυγύρου πλατεία

Το τίμημα βέβαια που έπρεπε να πληρώσουν ήταν βαρύ, καθώς ζύγιζαν ακριβώς 220 οκάδες ασήμι το χρόνο, τις οποίες έπρεπε να παραδίδουν στο σουλτανικό θησαυροφυλάκιο, σε ειδικές για τον σουλτάνο τιμές.

Βάβδος ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά δήμος Πολυγύρου θέα

Δείτε επίσης: Γαλάτιστα: Ο «θησαυρός» της κοιλάδας του Ανθεμούντα, με τον βυζαντινό Πύργο και τις πανέμορφες κρήνες (ΦΩΤΟ)

Η φόρτωση γινόταν με κουβάδες και ζεμπίλια στις θρυλικές μαούνες και στη συνέχεια στα πλοία στον κόλπο του Στρατωνίου.

Βάβδος ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά σπίτια πλακόστρωτο σοκάκια

Ο φόρος σε ασήμι συνεχίστηκε και τον 19ο αιώνα παρότι η παραγωγή των μεταλλείων ήταν λιγοστή, με αποτέλεσμα οι Έλληνες να αναγκάζονται να αγοράζουν ισπανικά τάλιρα, να τα λιώνουν και να στέλνουν το ασήμι στη Κωνσταντινούπολη, για να απολαμβάνουν φορολογικά και διοικητικά προνόμια και να μπορούν να ασχολούνται με τα χωράφια, τα κοπάδια, το εμπόριο και τις μικρές βιοτεχνίες που αποτελούσαν την πηγή του πλούτου και της ακμής τους.

Βάβδος πλατάνι ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά δήμος Πολυγύρου πλατεία

Οι Βαβδινοί έλαβαν μέρος στην Επανάσταση του 1821 και πολέμησαν πλάι στον Εμμανουήλ Παππά και τον Καπετάν Χάψα στη μάχη των Βασιλικών. Μετά από αυτή τη μάχη, οι Τούρκοι έκαψαν τον Βάβδο.

Βάβδος ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά δήμος Πολυγύρου Πολιτιστικό Κέντρο

Προπολεμικά υπήρξε ο Βάβδος μεγάλο θέρετρο παραθερισμού στη Βόρεια Ελλάδα που με το υγιεινό και ξηρό κλίμα του χάριζε ζωή και υγεία στους παραθεριστές.

Βάβδος ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά δήμος Πολυγύρου ξωκλήσι

ΜΑΘΕΤΕ ΚΑΙ ΑΥΤΑ

• Η «θηλυκή» μορφή της ονομασίας προέκυψε όταν ξένοι άκουγαν τους ντόπιους να αναφέρονται στο χωριό σύμφωνα με την τοπική διάλεκτο όπου το αρσενικό άρθρο ταυτίζεται φωνολογικά με το θηλυκό – ι Γιάννς, ι Γιώργους , ι Μήτσους κ.λ.π., εξ ου και ι Βάβδους.

• Στις 20 Ιουλίου, το χωριό γιορτάζει με ποικίλες πολιτιστικές εκδηλώσεις την εορτή του Προφήτη Ηλία, διοργανώνοντας γεύματα, τα λεγόμενα Καζάνια του Αϊ-Λια.

• Ο Βάβδος βρίσκεται σε απόσταση 6 χιλιομέτρων από τον οδικό άξονα Θεσσαλονίκης – Πολυγύρου, 47 χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη και 24 από τον Πολύγυρο.
 Βάβδος ορεινό χωριό Χαλκιδική ελληνικά χωριά δήμος Πολυγύρου δάσος

Πηγή: xalkidikipolitiki.com, Wikipedia.org